Hoa hồng: nguồn gốc, ý nghĩa và công dụng

Hiện nay hoa hồng có đến 200 loài khác nhau, mỗi loài khi đơm hoa đều có màu sắc bắt mắt và mùi thơm thoang thoảng, dễ chịu. Hoa hồng mang đến nhiều ý nghĩa đặc biệt trong cuộc sống, được nhiều người yêu thích. Nếu như hoa hồng đỏ gắn liền với hình ảnh nữ thần tình yêu, sắc đẹp. Thì hoa hồng cam lại là biểu tượng của tuổi trẻ, sự sống động.

Hoa hồng

Hoa hồng tên tiếng anh là Rose (Rosa)

Nguồn gốc xuất xứ của hoa hồng

Hoa hồng có tên tiếng anh là Rose, tên khoa học là Rosa, họ Rosaceae. Theo bằng chứng hóa thạch, cây hoa hồng đã tồn tại khoảng 35 triệu năm. Hiện nay, hoa hồng có hơn 200 loài khác nhau trải khắp Bắc bán cầu, từ Alaska đến Mexico và Bắc Phi. Việc trồng hoa hồng trong vườn đầu tiên bắt nguồn từ Trung Quốc cách đây khoảng 5000 năm. 

Được biết, giống hoa hồng lâu đời nhất thế giới có tên là Rosa gallica (hoa hồng Pháp). Rosa gallica trổ bông khắp các vùng Trung, Châu Âu, Tây Nam Á và nhiều nhiều nơi khác trên thế giới. Hoa hồng Pháp được xem là biểu tượng của tình yêu chung thuỷ, son sắc thời đại.

Trong thời kỳ La Mã, hoa hồng được trồng nhiều ở vùng Trung Đông. Những bông hoa được dùng làm hoa giấy tại các lễ kỷ niệm, phục vụ nghiên cứu y học và làm nước hoa. Giới quý tộc La Mã đã thành lập những vườn hồng công cộng với diện tích lớn ở phía Nam thành Rome. Sau sự sụp đổ của đế chế La Mã là những thăng trầm của loài hoa này.

Nguồn gốc xuất xứ của hoa hồng

Rosa gallica là loại hoa hồng già nổi bật trong nhóm hoa hồng Gallica

Đến cuối thế kỷ XVIII, hoa hồng được người Trung Quốc mang sang Châu Âu để làm quà tặng và buôn bán giống. Vì thế hầu hết các các loại hoa hồng ngày này được cho là có nguồn gốc từ Trung Quốc. Các nhà lai tạo đã tạo ra những giống hồng từ cây bản địa, chọn lọc những giống hoa có thời gian trổ bông kéo dài, thơm và lâu tàn. 

Với vẻ đẹp kiều diễm và ý nghĩa đặc biệt của hoa hồng. Loài hoa này đã trở thành quốc hoa của nhiều nền văn hóa và quốc gia trên thế giới. Tiêu biểu nhất đó là đất nước Bulgaria – nơi được mệnh danh là “Xứ sở của loài hoa hồng”.

Vào thế kỷ XV, hoa hồng được dùng làm biểu tượng cho các phe phái chiến đấu để kiểm soát nước Anh. Hoa hồng trắng tượng trưng cho York, hoa hồng đỏ biểu tượng cho Lancaster. Cuộc xung đột đó được gọi là “Cuộc chiến hoa hồng”.

Cây hoa hồng

Cây hoa hồng đã tồn tại khoảng 35 triệu năm

Đặc điểm nổi bật của hoa hồng

Hoa hồng thuộc nhóm cây thân gỗ, thân cây có nhiều cành. Trên thân và cành mọc nhiều gai với kích thước và hình dạng khác nhau. Lá hoa hồng mọc xen kẽ hình lông chim, các lá chét hình bầu dục có răng nhọn. Những bông hoa lưỡng tính, khi nở sẽ có nhiều cánh mềm với màu sắc đa dạng như: đỏ, hồng, trắng, vàng, cam,… và có mùi thơm. 

Cây hoa hồng rất thích hợp trong điều kiện khí hậu ôn hoà, nhiệt độ giúp cây phát triển bình thường là từ 21 đến 24ºC. Nền nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp cũng sẽ ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng, ra hoa và thời điểm nở hoa. Cây ưa sống trong môi trường đất màu mỡ, tơi xốp, và thoát nước tốt.

Hoa hồng có những loại nào?

Phân loại hoa hồng theo hình dạng

  • Dạng leo: Cây hồng leo thường có những nhánh nhỏ, mọc leo từ 1.8 đến 6m. Hoa hồng leo được uốn leo tường, leo giàn và hàng rào, thân nhỏ nên uốn ngang để cho hoa nở nhiều hơn.
  • Dạng bán leo: Thân cây chỉ cao khoảng từ 1-1.2m, thích hợp để trồng trong chậu, trồng ở ban công hay sân thượng.
  • Dạng bụi: Hoa hồng bụi thường là những cây nhỏ, mọc từng chùm cao từ 40-60cm. Cây được trồng hàng rào, trồng chậu trưng bày cho không gian nội thất.
  • Dạng nhỏ trồng phủ đất: Đối với loại hoa hồng này sẽ có nhiều gai, sinh trưởng mạnh, kháng bệnh, mọc thấp. Cây hồng gai phát triển về chiều rộng có khả năng chịu rét tốt. Thích hợp để trồng bồn hay trồng luống tại các công viên, khu du lịch.
Hoa hồng leo

Hoa hồng được trồng, uốn theo nhiều kiểu dáng khác nhau

Phân loại hoa hồng theo loại hoa

  • Hoa hồng mọc dại: Cây hoa hồng mọc dại thường có lá và hoa nhỏ, mọc thành bụi lớn. Chúng sinh trưởng và phát triển khỏe, và chỉ ra hoa mỗi năm một lần vào mùa hạ.
  • Hoa hồng cổ: Các loài hoa hồng cổ toả hương thơm cực kỳ hấp dẫn. Cây sinh trưởng và phát triển khỏe, chịu rét tốt, cây có nhiều kích cỡ, nở hoa to và đẹp.
  • Hoa hồng hiện đại: Hoa hồng mới rất đẹp, màu sắc hoa đa dạng, một bông hoa được lai trộn giữa hai màu. Chúng thường ra hoa liên tục và có giá thành rẻ hơn hoa hồng cổ, chịu rét tốt, lâu tàn nhưng lại có ít mùi thơm. 
  • Hoa hồng trà lai là loại hoa hồng hiện đại nổi tiếng nhất với màu đỏ tươi thắm, trổ hoa đẹp, và tươi lâu.
Hoa hồng đẹp

Hoa hồng đẹp, lộng lẫy, kiêu sa

Màu sắc của hoa hồng biểu tượng cho điều gì?

Từ lâu, người ta biết đến cây hoa hồng là biểu tượng của tình yêu, sắp đẹp. Thế nhưng, tuỳ thuộc vào màu sắc mà hoa hồng có mang nhiều ý nghĩa đặc biệt khác nhau.

  • Hoa hồng đỏ: Màu đỏ rực rỡ của hoa hồng tượng trưng cho một tình yêu mãnh liệt, chung thuỷ không phai mờ. Hoa hồng là biểu tượng của tình yêu đôi lứa, tình cảm gia đình, đồng nghiệp… Người ta thường lựa chọn hoa hồng đỏ để tặng trong các dịp đặc biệt nhất.
  • Hoa hồng trắng: Hoa hồng trắng tượng trưng cho một tình yêu thuần khiết. Trong những ngày lễ trọng đại, hồng trắng là màu chủ đạo nhằm tôn vinh một tình yêu mãi mãi không phai nhoà theo năm tháng.
  • Hoa hồng vàng: Trong truyền thuyết, hoa hồng vàng là màu của sự chia ly nên những cặp đôi yêu nhau không nên tặng hoa hồng vàng. Thế nhưng trong sự nghiệp, màu vàng luôn mang đến thành công, những chậu hoa hồng vàng tặng cho đối tác, doanh nghiệp trong ngày khai trương sẽ rất hợp lý. 
  • Hoa hồng tím: Hồng tím tượng trưng cho một tình yêu chung thuỷ, sắt son. Hoa hồng tím cũng được nhiều bạn trẻ lựa chọn làm màu chủ đạo cho ngày cưới ngày trọng đại nhất của mình.
  • Hoa hồng xanh: Tượng trưng cho tình yêu bí ẩn và đặc biệt. Hoa hồng xanh thể hiện mong muốn cho những thứ không thể đạt được. 
  • Hoa hồng oải hương: Màu sắc của hồng oải hương truyền tải sự mê hoặc, tượng trưng cho tình yêu sét đánh. Các sắc thái đậm hơn của hoa hồng oải hương (gần giống màu tím), tạo cảm giác lộng lẫy, nguy nga.
Hoa hồng xanh

Hoa hồng xanh mang vẻ bí ẩn và đặc biệt

Ý nghĩa phong thuỷ của hoa hồng

Hoa hồng không chỉ tượng trưng cho tình yêu say đắm, nồng thắm, mãnh liệt của tuổi trẻ. Trong phong thuỷ, hoa hồng còn có khả năng xua đuổi tà khí nhờ những chiếc gai sắc nhọn mọc ra từ thân cây; ngăn khí xấu vào bên trong nhà làm hại gia chủ.

Ngoài ra, hương thơm nhẹ nhàng của hoa hồng, cộng với khả năng hấp thụ khí CO₂ như sẽ giúp cho không gian sống luôn được trong lành, dễ chịu. Từ đó giúp tinh thần của các thành viên trong gia đình luôn được minh mẫn, mang lại cảm giác thư thái, nhẹ nhàng.

Hoa hồng có nhiều loại, nhiều màu sắc – vì vậy việc lựa chọn mua màu hoa theo cung mệnh của gia chủ là điều cần thiết; mang đến nhiều may mắn và tài lộc cho gia chủ. Ví dụ như người mệnh Hỏa, Thổ thì nên trồng hoa hồng đỏ, người mệnh Kim hợp với hoa hồng trắng, hồng vàng. Còn hoa hồng xanh sẽ hợp với những người mệnh Mộc, mệnh Thủy.

ý nghĩa phong thuỷ của Hoa hồng

Hoa hồng còn mang nhiều ý nghĩa phong thuỷ

Giá trị và lợi ích của hoa hồng

Được dùng làm cây cảnh

Những cây hồng cổ, hồng ta với hình dáng nhỏ nhắn, hoa thơm, màu sắc đẹp, thường được trồng trong chậu để làm cây cảnh trang trí. Ngoài ra, hoa hồng leo, hồng bụi cũng được trồng và uốn thành hàng rào hoa hồng. Khi nở sẽ tạo thành bức tường hoa lộng lẫy. 

Giá trị kinh tế cao

Hoa hồng được trồng phổ biến để cắt lấy cành khi cây nở hoa. Được bán trong nước và xuất khẩu, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người trồng hoa. 

Làm nước hoa

Nước hoa hồng hay tinh dầu hoa hồng được chiết xuất từ cánh hoa hồng. Nước hoa hồng có mùi thơm dễ chịu, chứa các vitamin A và C giúp làn da tươi trẻ, giảm nếp nhăn, ngăn ngừa lão hoá.

Chiết xuất tinh dầu làm nước hoa hồng

Chiết xuất tinh dầu làm nước hoa hồng

Chế biến đồ ăn, thức uống

Hoa hồng đôi khi còn được dùng làm mứt, thạch, súp hoặc ủ để pha trà với hàm lượng vitamin C cao có lợi cho sức khỏe. Ngoài ra, hoa hồng còn được ép lấy nước, lọc ra làm siro, được dùng nhiều ở Pháp. Cánh hoa, nụ hoa hồng kết hợp với các loại thảo mộc khác để làm trà thảo mộc.

Nước hoa hồng có hương vị đặc biệt, được dùng trong ẩm thực Trung Đông, Ba Tư và Nam Á. Đặc biệt là trong các món ăn ngọt ở Thổ Nhĩ Kỳ như: Barfi, Baklava, Halva, Gulab, Jamun, Knafeh và Rose Nougat (kẹo hạnh phúc). 

Chế biến món ăn từ Hoa Hồng

Hoa hồng được dùng để chế biến nhiều món ăn

Hoa hồng dùng làm thuốc

Quả của hoa hồng có chứa hàm lượng vitamin đáng kể, được dùng làm thực phẩm chức năng. Nhiều loại hoa hồng được dùng trong các bài thuốc dân gian để điều trị các vấn đề về dạ dày, và đang được nghiên cứu để kiểm soát ung thư. 

Hy vọng qua nội dung bài viết trên đây của chúng tôi sẽ giúp bạn đọc có thêm những thông tin hữu ích về loài hoa hồng. Hoa hồng đẹp, mang nhiều ý nghĩa mà còn có nhiều giá trị phải không nào.

>> Xem thêm: Hoa Sen: Nguồn gốc, ý nghĩa và công dụng

(Visited 101 times, 2 visits today)