Hoa Sen: Nguồn gốc, ý nghĩa và công dụng

Hoa sen là quốc hoa của Việt Nam nên chắc rằng bạn nào cũng biết đến nó. Tuy quen thuộc là thế nhưng không phải ai cũng biết rõ về loại hoa này. Hôm nay chúng tôi sẽ giới thiệu kỹ về nguồn gốc, ý nghĩa và công dụng của nó để các bạn có thể hiểu rõ nhất.

Tìm hiểu kỹ về quốc hoa của nước ta

Giới thiệu về hoa sen

Hoa Sen còn được gọi bằng tên gọi khác là Liên hoa, danh pháp khoa học là Nelumbo nucifera. Tên tiếng anh là Lotus. Theo Phật giáo thì bông sen biểu tượng cho sự thuần khiết nên người ta thường sử dụng để ví một người có tâm hồn trong sáng, không bị vấy bẩn bởi những điều xấu như “sen mọc trong bùn lầy mà không bị hôi tanh mùi bùn”.

Loài hoa này còn được coi là quốc hoa của Việt Nam, bông sen rất thân quen và gần gũi với người dân. Các bạn có thể dễ dàng bắt gặp những ao sen rực rỡ sắc hồng trên nền lá xanh mướt ở những làng quê Việt Nam hay đôi khi thấy những bó sen xinh đẹp được ôm trên tay của những nàng thiếu nữ mặc áo dài thướt tha. Không những thế, hình ảnh của sen còn thường xuyên xuất hiện trong những bài hát, bài thơ ca từ thời xa xưa hay những bức tranh sơn dầu.

Nguồn gốc của hoa sen

Cây sen thuộc loài thực vật hạt trần nên xuất hiện từ rất sớm, vào khoảng năm 1979. Ấn Độ là nơi đầu tiên tìm thấy loại hoa này và sau đó được tìm thấy ở nhiều khu vực và quốc gia khác như Trung Quốc và vùng lục địa Á – Úc.

Liên hoa là loài phổ biến ở các vùng thuộc khu vực châu Á nhưng không phải chúng chỉ được trồng ở đây mà còn xuất hiện ở rất nhiều nơi khác trên thế giới như châu Mỹ và châu Âu. Nhưng do nền văn hóa quá khác nhau nên ở các nước phương Tây, họ chỉ sử dụng để làm hoa trang trí và làm đẹp. Còn đối với Việt Nam nói riêng và các nước phương Đông Á nói chung, việc trồng và sử dụng loài hoa này nhiều hơn và có nhiều mục đích khác nhau hơn.

Loại hoa quen thuộc với người dân Việt Nam

Thông thường, sen được phân loại dựa theo màu sắc của hoa. Có 6 loại là sen hồng, sen vàng, sen xanh, sen trắng, sen tím, sen đỏ. Ngoài ra, còn có một số loại sen khác đang được trồng nhiều như sen cạn, sen thái, sen đất, sen tuyết, sen mini,…

Ý nghĩa của hoa sen

Là biểu tượng của con người Việt Nam

Đối với người dân Việt Nam, hoa sen được coi là quốc hoa và có rất nhiều ý nghĩa biểu tượng nhân văn sâu sắc. Hình ảnh bông sen gắn liền với đời sống thôn quê dân dã, giản dị và rất gần gũi. Với sự mạnh mẽ, kiên cường vươn lên mọi nghịch cảnh của người Việt trong cuộc sống và sự nghiệp liên hoa còn đại diện cho những người có cốt cách quân tử, không vướng bận vào trần tục, dục vọng và sự tham lam. Ngoài ra, bông sen còn tượng trưng cho nét đẹp tinh khôi, sự duyên dáng và nhẹ nhàng của những người phụ nữ Việt Nam.

Ý nghĩa của liên hoa trong Phật giáo

Sen là một loài hoa mang rất nhiều ý nghĩa đặc biệt vô cùng tốt đẹp. Nó là loài hoa của Phật nên tượng trưng cho sự thanh tịnh nơi tâm linh. Vậy nên hoa thường được dùng để dâng lên thờ cúng cho các vị thần linh. Chính vì vậy mà sen được coi là biểu tượng của đức hạnh, sự từ bi và trí tuệ của con người. Một tâm hồn thanh khiết, phẩm chất thánh thiện và sự tinh khôi. Hơn nữa, theo Phật giáo sen còn đại diện cho những con người có tấm lòng yêu thương cao cả, sự nhân ái, khoan dung và độ lượng.

Ngoài ra, sen còn là biểu tượng trong kiến trúc, được khắc họa lên những công trình Phật giáo nổi tiếng như Chùa Một Cột, Chùa Tây Phương, Tháp Cửu Phẩm Liên Hoa,…Với ý nghĩa là sự giác ngộ, vượt qua mọi cám dỗ, cái xấu cái ác để hướng tới cái thiện, tâm hồn từ bi theo đạo Phật.

Ý nghĩa theo màu sắc của hoa

  • Sen hồng: Đây là loài sen phổ biến nhất, biểu tượng đích thực của Đức Phật. Ý nghĩa của sen hồng là tượng trưng cho tấm lòng từ bi và tình yêu cao thượng, gắn liền với vẻ đẹp bình dị và ý chí sống kiên cường, mãnh liệt.
  • Sen xanh: Màu xanh độc đáo của loại hoa này tượng trưng cho sự tự do, hòa bình, và thịnh vượng của đất nước. Ngoài ra còn thể hiện vẻ đẹp về tinh thần và trí tuệ.

Sen xanh đẹp mắt, độc đáo

  • Sen tím: Màu tím là màu cuối cùng của cầu vồng, là màu thể hiện sự yêu thương. Loài hoa này biểu tượng cho sự huyền bí, cho lời răn dạy về sự giác ngộ của con người.
  • Sen đỏ: Màu đỏ rực rỡ, hoàn mỹ tượng trưng cho tình yêu đôi lứa.

Ý nghĩa trong phong thủy

Trong phong thủy, sen là loài mang đến sự tài vượng, may mắn cho gia chủ. Nó thể hiện sự thanh cao, thuần khiết và thoát tục. Mọi người thường hay trưng bày trong không gian ở phòng khách, phòng ngủ,… bằng những đồ vật như những cành sen tươi, đĩa sen, đèn thờ sen, tranh ảnh hồ sen đẹp,… Loài hoa này sẽ đem lại nguồn năng lượng tích cực, giúp cho các thành viên trong gia đình xua tan mọi ưu phiền để có thể tĩnh tâm, khỏe mạnh và an hưởng hạnh phúc.

Đặc điểm của hoa sen

Cây sen thuộc loài thực vật thủy sinh, sống ở dưới nước lâu năm. Chúng có thân gai hình trụ thon dài, mọc từ củ sen lên và đâm sâu vào dưới bùn. Thân của sen dài khoảng 0,5 – 1,5m, củ sen được hình thành bởi phần thân rễ phình to ra, có hình như dùi trống, màu nâu vàng. Thân rễ được gọi là ngó sen, có hình ống, bên trong có nhiều lỗ khí tạo thành các rãnh, ngó sen màu trắng, có chồi mầm mọc ở đầu ngọn.

Lá sen mọc ở trên cuống dài vươn lên bên trên mặt nước. Phiến lá to bản hình khiên tròn với đường kính khoảng 60 – 70cm, bề mặt có các gân tỏa thành những vòng tròn. Lá sen có màu xanh mướt, không bị thấm nước và xung quanh viền có các gân lượn sóng mềm mại.

Bông sen tại các đầm lầy ở đồng quê

Sen có hoa mọc trên cuống dài giống như lá, khi nở hoa bung ra nhiều lớp cánh đan xen và xếp chồng lên nhau. Cấu tạo của hoa sen rất đặc biệt gồm cánh hoa, bao phấn, nhụy sen, lá noãn, đài sen và gương sen. Cánh sen có hình dáng giống với chiếc thuyền úp chồng vào nhau. Hoa có nhiều gam màu nhưng phổ biến nhất là màu hồng và màu trắng.

Nếu các bạn có thắc mắc sen nở vào mùa nào, thì câu trả lời là mùa hè nhé. Vào mùa hè, khi đi qua những đầm sen các bạn sẽ ngửi thấy mùi hương rất thơm, không nồng mà rất thanh thoát và dễ chịu. Sau khi hoa rụng hết cánh thì tâm sen sẽ lớn lên thành những đài sen to.

Tác dụng của hoa sen

Làm hoa cảnh, trang trí

Sen thường được trồng trong các ao, hồ, đầm lầy để tạo cảnh quan đẹp. Những nơi này vào mùa hoa nở sẽ trở thành địa điểm chụp ảnh lý tưởng cho  nhiều người. Thế nên, vào những ngày hè người ta thường đua nhau đi tìm đến những ao đầm ở làng quê có nhiều sen nở rộ để lưu lại những bức hình đẹp nhất.

Không những thế, sen còn được trồng để làm tiểu cảnh ở sân vườn trang trí trước sân nhà, ban công, nhà hàng, khách sạn và các quán cà phê. Sen thường được trồng trong các chậu xi măng to, chậu sứ và được trưng bày ở không gian giúp tạo cảnh quan đẹp, tràn đầy sức sống và mang lại cảm giác thư giãn, giảm căng thẳng cho mọi người.

Ngoài ra, mọi người còn thường xuyên sử dụng nó để cắm hoa nghệ thuật. Sau khi được ngắt cành, những cành hoa tươi ấy sẽ được cắm thành những bình hoa nghệ thuật để trưng trên bàn thờ, phòng khách hay ở những không gian đặc biệt như các nơi có kiến trúc nghệ thuật kiểu cổ điển.

Làm quà tặng mọi người

Với vẻ đẹp và ý nghĩa đặc biệt, sen còn được sử dụng để làm quà tặng cho những người thân yêu và bạn bè gần gũi. Những bó hoa tươi tự tay bó hay mua ở những shop hoa tươi đều rất đẹp. Các bạn có thể mua một chậu sen mini hoặc một bó hoa tươi để làm quà sinh nhật, hoa khai trương cho bạn bè hoặc tặng mẹ vào những dịp lễ đặc biệt,… Loài hoa này sẽ thay những lời nhắn gửi yêu thương của bạn dành cho đối phương, người nhận hoa.

Những bó sen đẹp mắt để tặng những người thân thương

Làm nguyên liệu chế biến món ăn ngon

Ngoài giá trị làm cảnh, làm đẹp thì tất cả các bộ phận của cây sen từ hoa, lá, củ, hạt và ngó còn được sử dụng để làm nguyên liệu chế biến ra những món ăn ngon và bổ dưỡng. Chẳng hạn như: củ sen và hạt sen làm được nhiều món ăn mặn và ngọt trong các bữa ăn; lá sen được phơi khô để hãm nước uống hoặc có thể nấu súp ăn; cánh hoa, lá sen và tua sen được dùng để làm salad; hạt sen làm nhân bánh và nấu chè; ngó sen được  chế biến làm gỏi, làm nộm và nấu canh; nhụy sen để ướp trà

Công dụng của sen đối với y học

Các bộ phận của sen không chỉ được dùng để nấu ăn mà còn được sử dụng trong y học. Chúng được coi là một loại thảo dược thần kỳ, có thể dùng làm thuốc chữa được rất nhiều bệnh. Lá sen làm trà giúp lợi tiểu, mát gan,  giảm mỡ máu, giải độc, kiểm soát lượng đường huyết, chống ợ chua, hạ huyết áp và còn nhiều bệnh khác nữa.

Những bộ phận khác cũng có nhiều công dụng tốt như: củ sen hỗ trợ làm giảm đường huyết và cholesterol trong máu; hạt sen giúp làm dịu dạ dày; trà sen giúp điều trị mụn, làm đẹp da; tâm sen và hạt sen giúp chữa bệnh mất ngủ. Ngoài ra, cây sen còn có thể dùng để chữa được nhiều bệnh khác như chống viêm, chống oxy hóa, tăng cường miễn dịch, chống nấm và kháng khuẩn, giảm cân tốt, chữa bệnh thiếu máu, xương chắc khỏe, giải nhiệt tốt, thậm chí còn ngăn ngừa bệnh tim và bệnh ung thư.

Bên trên là những thông tin hữu ích về hoa sen mà chúng tôi chia sẻ để các bạn có thể hiểu rõ hơn về loại hoa này. Hy vọng bài viết này sẽ giúp ích cho các bạn được thêm kiến thức hay ho, biết được công dụng hữu ích quen thuộc để dùng trong cuộc sống.

>> Xem thêm: Rong nho là gì? Tìm hiểu về công dụng, cách sơ chế và bảo quản

(Visited 3.221 times, 42 visits today)