Hoa quỳnh – Tinh tú bóng đêm ẩn chứa nhiều điều đặc biệt

Hoa quỳnh không chỉ sở hữu vẻ đẹp kiêu sa, sang trọng, thanh cao, mà còn mang mùi hương quyến rũ, hấp dẫn khiến nhiều người say đắm. Hoa quỳnh chỉ nở vào ban đêm, đến sáng hoa sẽ tàn nên được mệnh danh là “Nữ hoàng bóng đêm”. Vì sao hoa quỳnh lại nở vào ban đêm, điều này ẩn chứa ý nghĩa đặc biệt gì? Hãy cùng dailymayvesinh.com tìm hiểu sâu hơn những bí ẩn về loài thực vật này trong bài viết dưới đây nhé!

Giới thiệu về cây hoa quỳnh

Hoa quỳnh hay còn có tên gọi khác là quỳnh hương, có nguồn gốc từ các nước châu Mỹ. Hoa quỳnh có tên khoa học là Selenicereus grandiflorus, Cactus grandiflorus, Epiphyllum oxypetalum. Cây quỳnh hương thuộc chi Quỳnh (Epiphyllum), họ Xương rồng (Cactaceae).

Hoa quỳnh với vẻ đẹp dịu dàng, thanh khiết, pha chút huyền bí

Hoa quỳnh với vẻ đẹp dịu dàng, thanh khiết, pha chút huyền bí

Loài thực vật này thường sinh sống tại khu rừng nhiệt đới, nương tựa vào thân của cây khác nhưng không sống ký sinh. Hoa quỳnh du nhập vào Việt Nam và được nuôi trồng rộng rãi để làm cảnh hoặc trang trí cho nhà ở. Thân cây hoa quỳnh nhỏ, chỉ khoảng vài chục milimet nhưng lại khá dài. 

Hoa quỳnh không hề có lá, chỉ có hoa với đủ các loại màu sắc như: trắng, đỏ, xanh, vàng,… Kích thước hoa lớn, có đường kính trung bình từ 10-20cm, các cánh hoa xếp đen xen nhau ôm trọn lấy nhị hoa có hình giống chiếc chuông.

Hoa quỳnh thường nở vào cuối hè và đầu thu, thời gian vào khoảng 8-9 giờ tối. Khi nở, cánh hoa trắng như tuyết, có mùi thơm tao nhã, hương thơm lan tỏa rộng. Tuy nhiên, chỉ tồn tại từ 3-4 tiếng là hoa sẽ héo. Lý do là bởi hoa quỳnh là loài hoa chịu khô hạn tốt nhưng lá đã bị thoái hóa. 

Thân cây dẹt, vỏ cây tiến hành quá trình quang hợp để chế tạo chất dinh dưỡng thay cho lá cây. Lớp vỏ ngoài thân cây có một lớp sáp để giảm sự bốc hơi của nước. Hoa quỳnh nở vào buổi tối để tránh ánh nắng gay gắt của mặt trời. Thời gian tồn tại ngắn ngủi do cần giảm sự bốc hơi nên hoa nở rồi lại tàn nhanh. Đây cũng là đặc tính thích nghi với điều kiện sống của loài thực vật này.

Hoa quỳnh có hương thơm ngọt ngào, quyến rũ

Hoa quỳnh có hương thơm ngọt ngào, quyến rũ

Sự tích hoa quỳnh chỉ nở vào ban đêm

Như đã nói ở trên, Hoa quỳnh chỉ nở vào ban đêm và tàn vào ban ngày. Ở Trung Quốc, người ta còn lưu truyền lại câu chuyện về sự tích hoa quỳnh: 

Thời xưa, ở Trung Quốc có một ông vua được người dân gọi là hôn quân có tên Tùy Dạng Đế. Vào một đêm, khi đang ngủ ông nằm mơ thấy một loài hoa tuyệt đẹp. Cùng lúc đó, một ngôi chùa cổ kín tại thành Lạc Dương cũng xuất hiện luồng sáng kỳ lạ, cùng mùi hương quyến rũ. 

Sáng hôm sau, người dân phát hiện ra trong giếng nước của ngôi chùa đó nở ra một bông hoa kỳ lạ với 18 cánh hoa mọc ở bên trên, 24 cánh còn lại mọc phía dưới. Mùi hương lan tỏa thơm ngát, đến mức đứng ở hàng dặm vẫn có thể cảm nhận được. 

Nghe tin, nhà vua lập tức đến thành Lạc Dương để thường lãm. Thế nhưng, gần đến nơi bông hoa bỗng héo tàn và không còn thơm nữa. Ông ta rất tức giận và cho người nhổ bỏ cây hoa đang mọc trong giếng nước. Từ đó về sau, loài hoa này không bao giờ nở vào ban ngày, chỉ nở vào ban đêm, người dân đặt tên là hoa Quỳnh Hương.

Quỳnh hương chỉ nở vào ban đêm và tàn vào ban ngày

Quỳnh hương chỉ nở vào ban đêm và tàn vào ban ngày

Ý nghĩa đặc biệt của hoa quỳnh

  • Hoa quỳnh đêm nở ngày tàn chỉ dành cho những người biết trân trọng cái đẹp, biết kiên nhẫn chờ đợi. Không dành cho những kẻ hám lợi, chỉ biết nghĩ đến bản thân và coi thường những thứ khác. 
  • Sự chóng nở, chóng tàn còn tượng trưng cho phận hồng nhan của người phụ nữ. Sắc đẹp chỉ là phù du, chỉ là thoáng qua mà thôi. Bên cạnh đó, hoa quỳnh còn là biểu tượng người con gái trong độ thanh xuân e ấp, thẹn thùng, đồng thời tỏ ý khen ngợi vẻ đẹp thuần khiết của người con gái. 
  • Nhiều nước châu Mỹ còn coi hoa quỳnh như biểu tượng cho vẻ đẹp thủy chung. Cũng giống như hoa chỉ nở về đêm rồi chóng tàn như mối tình đầu và duy nhất dâng hiến cho người xứng đáng. 
  • Loài hoa này còn tượng trưng cho “sự thủy chung” của người phụ nữ, hy sinh âm thầm mà lặng lẽ. Hoa quỳnh xứng đáng được mệnh danh là “Nữ hoàng của bóng đêm”.
  • Bông hoa quỳnh chỉ nở về đêm, đến sáng sẽ tàn, cũng giống như trong tình yêu vậy. Chỉ cần hai người biết là đủ, không nên khoe mẽ khoa trương, bởi càng nhiều người biết, càng dễ tan.
Hoa quỳnh ẩn chứa bên trong nhiều ý nghĩa đặc biệt

Hoa quỳnh ẩn chứa bên trong nhiều ý nghĩa đặc biệt

Các loại giống cây hoa quỳnh phổ biến

Phần lớn hoa quỳnh chúng ta thường thấy ngày nay là quỳnh hybrid. Qua nhiều năm ghép phấn các loại hoa quỳnh, quỳnh hybrid có tất cả 9 loại khác nhau:

Hai loại cỡ nhỏ với đường kính hoa từ 3-5 inches

  • E.caudatum cơ hương thơm nhẹ ngọt màu trắng, bên ngoài có màu xanh ngọc. 
  • E.pumilum không có mùi hương những cánh hoa rất dễ thương .

Ba loại hoa cỡ trung bình từ 5-7 inches

  • Epiphyllums aguliger có mùi hương dịu nhẹ.
  • E.aguliger nở hoa trắng nhưng bên ngoài màu vàng, tên riêng là Darahii. 
  • E.cartagense nở hoa trắng nhưng bên ngoài sẽ có màu hồng pha vàng. 

Ba loại cỡ lớn có đường kính 7-9 inches

  • E. guatemalese có hoa trắng rất đẹp, nhuỵ như màng nhện vàng, hương thơm nhẹ
  • E. oxypetalum với hương thơm ngào ngạt, ngọt ngào, rất đẹp, khi mọc có cành dài
  • E. strictum nở hoa đẹp nhưng mùi hương nồng, không ngọt

Một loại đặc biệt cỡ lớn hơn 9 inches

Epiphyllums thomasianum với hình dạng như cái chuông hoa trắng ánh đỏ, hương thơm nhẹ. 

Quỳnh hybrid được ưa chuộng vì màu sắc rất phong phú (ngoại trừ màu xanh dương), hoa có thể nở trong vòng vài ba ngày thay vì chỉ vài tiếng đồng hồ như quỳnh Việt Nam.

Ở Việt Nam, bên cạnh loài quỳnh có sắc trắng với tên khoa học Epiphyllum oxypetalum, còn có một số loài khác như:

  • Quỳnh Epiphyllum Hybrids là kết quả của quá trình lai tạo, cấy ghép từ quỳnh nguyên thuỷ với các loài xương rồng như Selenicereus, Hylocereus, Heliocereus, Nopalxochia,… Tạo ra những loại hoa quỳnh có nhiều màu sắc: hồng, da cam, tím, vàng… với kích thước hoa thay đổi.
  • Quỳnh đỏ có tên Epiphyllum Ackermannii
Quỳnh hybrid có màu sắc phong phú, được mọi người yêu thích

Quỳnh hybrid có màu sắc phong phú, được mọi người yêu thích

Hoa quỳnh được sử dụng làm dược liệu 

Hiện nay, chưa có nhiều tài liệu phân tích rõ về thành phần hóa học của hoa quỳnh. Tuy nhiên, một số nghiên cứu ban đầu ghi nhận, trong 68g hoa quỳnh khô có chứa khoảng 80 cal, carbohydrate 16g, protein 5g, cùng nhiều vitamin và các khoáng chất khác. 

Trong Y học hiện đại

  • Hỗ trợ tim mạch, giảm mỡ máu

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh, trong hoa Quỳnh có chứa các hoạt chất giúp ổn định hệ tim mạch, kích thích chuyển hóa cholesterol xấu trong gan. Bên cạnh đó, còn đóng góp vào các hoạt động cải thiện sức khỏe tim mạch, huyết áp hay các rối loạn như thiếu máu, nhồi máu tim, đột quỵ…

  • Hỗ trợ rối loạn tiết niệu

Một số tài liệu ghi nhận, những người gặp các vấn đề đường tiết niệu như nhiễm trùng, sỏi thận, tiểu gắt buốt, lắt nhắt, đau bụng kinh… có thể sử dụng dược liệu này, cho hiệu quả khá tốt. Đặc biệt, dịch được chiết xuất từ hoa Quỳnh tươi có thể đánh tan sỏi thận, niệu quản. 

  • Chữa đầy hơi, giảm đau

Các thành phần có chứa trong hoa quỳnh Hoa quỳnh có khả năng giảm chứng đầy bụng, khó tiêu, hỗ trợ hệ tiêu hóa. Ngoài ra, đây cũng được xem là phương thuốc giảm đau do chuột rút, chấn thương, đau bụng quanh rốn, vùng thượng vị… Hoa quỳnh ngâm rượu bôi vào các vết bầm tím, giảm sưng hiệu quả.

Trong y học cổ truyền

Tính vị của hoa quỳnh có vị ngọt, tính bình; thân có vị chua, mặn, tính mát. Theo y học cổ truyền, quỳnh hương có công dụng giảm ho, làm loãng và tiêu đàm, tiêu viêm, cầm máu, thông khí ở phổi… Thân có tác dụng giảm viêm, giảm đau, giảm sưng phù…

Hoa quỳnh được trồng làm dược liệu hỗ trợ chữa bệnh

Hoa quỳnh được trồng làm dược liệu hỗ trợ chữa bệnh

Một số bài thuốc từ hoa quỳnh

Không chỉ được trồng để làm cảnh đẹp cho cảnh quan xung quanh nơi bạn sinh sống. Hoa quỳnh còn được sử dụng như loại thảo mộc thiên nhiên, được bào chế dưới nhiều dạng như: dạng tươi (dịch chiết từ hoa, thân cây), dạng khô (trà), ngâm rượu. 

Dưới đây là một số bài thuốc từ hoa quỳnh mà bạn có thể tham khảo. 

  • Chữa ho, làm loãng đờm: Cần khoảng 2 bông hoa quỳnh mới nở, tách ra thành phần nhỏ. Sau đó đem chưng cách thủy với mật ong ăn mỗi ngày. 
  • Giảm viêm họng, chữa ho: Hoa quỳnh 30g, lá xương sông 10g. Đem cắt nhỏ rồi chưng cùng mật ong khoảng 30 phút, uống trong ngày.
  • Trị sỏi thận, đường tiết niệu: Hoa quỳnh 30g, diếp cá 20g, kim tiền thảo 20g, rễ cỏ tranh 10g. Sắc nước uống 3 lần/ngày.
  • Ngâm rượu: Dân gian thường ngâm hoa quỳnh với rượu gạo. Thời gian ngâm càng lâu càng chiết xuất được nhiều tinh chất tốt. Sau ngâm khoảng 15 ngày là có thể sử dụng được. Có thể dùng để thoa vào các vết bầm sưng, hiệu quả khá tốt.

Lưu ý khi sử dụng:

  • Không sử dụng khi bị dị ứng hoặc mẫn cảm, xuất hiện triệu chứng không mong muốn với bất kỳ thành phần nào có trong dược liệu.
  • Phụ nữ mang thai và đang cho con bú cần cẩn trọng, nên hỏi ý kiến của bác sĩ khi muốn sử dụng loại thảo mộc này.
  • Một số tài liệu đã ghi nhận hoa quỳnh có phản ứng với các thuốc như digoxin, thuốc chống trầm cảm (phenelzine, tranylcypromine…).
Vừa sở hữu nét đẹp độc đáo, ý nghĩa lại có nhiều công dụng

Vừa sở hữu nét đẹp độc đáo, ý nghĩa lại có nhiều công dụng

Hoa quỳnh không chỉ là loài hoa mang vẻ đẹp tinh khiết, ẩn chứa nhiều ý nghĩa mà còn là thảo dược hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả. Hy vọng rằng những thông tin trong bài viết trên đây sẽ giúp bạn đọc có thêm hiểu biết về loài thực vật đặc biệt này. 

(Visited 103 times, 1 visits today)