Hoa Sen: Nguồn gốc, ý nghĩa và công dụng

Hoa sen là quốc hoa của Việt Nam nên chắc rằng ai cũng biết đến loài hoa này. Hoa sen mang nhiều ý nghĩa đặc biệt nên được ứng dụng trong các thiết kế chùa, đình, gốm sứ, trang sức,… Để hiểu rõ về nguồn gốc, ý nghĩa và công dụng của hoa sen, mời các bạn cùng tham khảo những thông tin trong bài viết dưới đây nhé!

Tìm hiểu kỹ về quốc hoa của nước ta

Giới thiệu về hoa sen

Hoa Sen hay còn được gọi là Liên hoa, danh pháp khoa học là Nelumbo nucifera, tên tiếng anh là Lotus. Theo Phật giáo, bông sen là biểu tượng của sự thuần khiết, được ví một người có tâm hồn trong sáng, không bị vấy bẩn bởi những điều xấu. Tục ngữ có câu “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”.

Được coi là quốc hoa của Việt Nam, bông sen quá đỗi quen thuộc và gần gũi với người dân. Chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp hình ảnh những ao sen rực rỡ sắc hồng trên nền lá xanh mướt ở làng quê Việt Nam.

Đôi khi thấy những bó sen xinh đẹp được ôm trên tay thiếu nữ mặc áo dài thướt tha. Hơn nữa, hình ảnh hoa sen còn  xuất hiện trong nhiều bài hát, thơ ca từ thời xa xưa hay những bức tranh sơn dầu.

Nguồn gốc của hoa sen

Cây sen thuộc loài thực vật hạt trần, xuất hiện từ rất sớm vào khoảng năm 1979. Ấn Độ là nơi đầu tiên tìm thấy loại hoa này, sau đó được tìm thấy ở nhiều khu vực và quốc gia khác như Trung Quốc, vùng lục địa Á – Úc.

Hoa sen phổ biến tại các vùng thuộc khu vực châu Á, nhưng được trồng ở rất nhiều nơi trên thế giới như châu Mỹ và châu Âu. Tuy nhiên, do nền văn hóa quá khác nhau nên ở các nước phương Tây, họ chỉ sử dụng sen để trang trí và làm đẹp. Còn đối với Việt Nam nói riêng và các nước phương Đông Á nói chung, việc trồng và sử dụng loài hoa này nhiều hơn với mục đích khác nhau. 

Loại hoa quen thuộc với người dân Việt Nam

Thông thường, sen được phân loại dựa theo màu sắc của hoa. Dựa vào đó hoa sen được phân làm 6 loại, bao gồm: sen hồng, sen vàng, sen xanh, sen trắng, sen tím, sen đỏ. Ngoài ra, còn có một số loại sen khác đang được trồng phổ biến như sen cạn, sen thái, sen đất, sen tuyết, sen mini,…

Ý nghĩa của hoa sen

Biểu tượng của người Việt Nam

Đối với người dân Việt Nam, hoa sen mang ý nghĩa biểu tượng nhân văn sâu sắc. Hình ảnh bông sen gắn liền với đời sống thôn quê dân dã, giản dị nhưng vô cùng gần gũi. Với sự mạnh mẽ, kiên cường vượt qua mọi nghịch cảnh của người Việt trong cuộc sống và sự nghiệp.

Bên cạnh đó, hoa sen còn đại diện cho những người có cốt cách quân tử, không vướng bận vào trần tục, dục vọng và sự tham lam. Ngoài ra, bông sen còn tượng trưng cho nét đẹp tinh khôi, sự duyên dáng, nhẹ nhàng của người phụ nữ Việt Nam.

Ý nghĩa của liên hoa trong Phật giáo

Sen là loài hoa của Phật, tượng trưng cho sự thanh tịnh chốn tâm linh. Bông sen được coi là biểu tượng của đức hạnh, sự từ bi và trí tuệ của con người. Tượng trưng cho một tâm hồn thanh khiết, phẩm chất thánh thiện và sự tinh khôi.

Hơn nữa, theo Phật giáo, sen còn đại diện cho những con người có tấm lòng cao cả, sự nhân ái, khoan dung và độ lượng. Vậy nên hoa sen thường được dùng để dâng lên thờ cúng cho các vị thần linh.

Ngoài ra, hình tượng bông sen còn xuất hiện trong nhiều thiết kế kiến trúc. Một số công trình Phật giáo nổi tiếng gắn liền với hoa sen phải kể đến như Chùa Một Cột, Chùa Tây Phương, Tháp Cửu Phẩm Liên Hoa,…Với ý nghĩa là sự giác ngộ, vượt qua mọi cám dỗ, cái xấu cái ác để hướng tới cái thiện, tâm hồn từ bi theo đạo Phật.

Ý nghĩa theo màu sắc của hoa

  • Sen hồng: Là loài sen phổ biến nhất, biểu tượng đích thực của Đức Phật. Sen hồng là biểu tượng cho tấm lòng từ bi và tình yêu cao thượng, gắn liền với vẻ đẹp bình dị và ý chí sống kiên cường, mãnh liệt.
  • Sen xanh: Màu xanh độc đáo của loại hoa này tượng trưng cho sự tự do, hòa bình, thịnh vượng của đất nước. Ngoài ra còn thể hiện vẻ đẹp về tinh thần và trí tuệ của con người. 

Sen xanh đẹp mắt, độc đáo

  • Sen tím: Màu tím là màu cuối cùng của cầu vồng, thể hiện sự yêu thương. Sen tím biểu tượng cho sự huyền bí, cho lời răn dạy về sự giác ngộ của con người.
  • Sen đỏ: Màu đỏ rực rỡ của hoa, hoàn mỹ tượng trưng cho tình yêu lứa đôi. 

Ý nghĩa trong phong thủy

Trong phong thủy, sen mang đến sự tài vượng, may mắn cho gia chủ, thể hiện sự thanh cao, thuần khiết và thoát tục. Mọi người thường trưng bày hoa trong không gian phòng khách, phòng ngủ,… với cành sen tươi, đĩa sen, đèn thờ sen, tranh ảnh hồ sen đẹp,… Loài hoa này sẽ đem lại nguồn năng lượng tích cực, giúp các thành viên trong gia đình xua tan mọi ưu phiền, tĩnh tâm, khỏe mạnh và an hưởng hạnh phúc.

Đặc điểm của hoa sen

Cây sen thuộc loài thực vật thủy sinh, sống ở dưới nước lâu năm. Chúng có thân gai hình trụ thon dài, mọc từ củ sen lên và đâm sâu vào dưới bùn. Thân sen dài khoảng 0,5 – 1,5m, củ sen được hình thành bởi phần thân rễ phình to ra, có hình như dùi trống, màu nâu vàng. Thân rễ được gọi là ngó sen, hình ống, bên trong có nhiều lỗ khí tạo thành các rãnh. Ngó sen có màu trắng, chồi mầm mọc ở đầu ngọn.

Lá sen mọc ở trên cuống dài vươn lên bên trên mặt nước. Phiến lá to bản hình khiên tròn với đường kính khoảng 60 – 70cm, bề mặt có các gân tỏa thành những vòng tròn. Lá sen có màu xanh mướt, không bị thấm nước và xung quanh viền có các gân lượn sóng mềm mại.

Bông sen tại các đầm lầy ở đồng quê

Sen có hoa mọc trên cuống dài giống như lá, khi nở hoa bung ra nhiều lớp cánh đan xen và xếp chồng lên nhau. Cấu tạo của hoa sen rất đặc biệt gồm cánh hoa, bao phấn, nhụy sen, lá noãn, đài sen và gương sen. Hình dáng cánh sen giống với chiếc thuyền úp chồng vào nhau. Hoa có nhiều gam màu nhưng phổ biến nhất là màu hồng và màu trắng.

Nếu các bạn có thắc mắc sen nở vào mùa nào, thì câu trả lời là mùa hè nhé. Khi đi qua những đầm sen, chúng ta sẽ cảm nhận được mùi hương thơm mát, không nồng, thanh thoát, dễ chịu. Sau khi hoa rụng hết cánh, tâm sen sẽ lớn lên thành những đài sen to.

Tác dụng của hoa sen

Làm hoa cảnh, trang trí

Sen được trồng chủ yếu trong ao, hồ, đầm lầy để tạo cảnh quan đẹp. Vào mùa hoa sen nở sẽ trở thành địa điểm chụp ảnh lý tưởng cho nhiều người. Thế nên, vào những ngày hè, mọi người ta thường tìm đến những đầm sen nở rộ để lưu lại những bức hình đẹp nhất.

Không những thế, sen còn được trồng làm tiểu cảnh trang trí sân vườn, ban công, nhà hàng, khách sạn, quán cà phê. Sen được trồng trong các chậu xi măng to, chậu sứ, trưng bày trong không gian phòng khách. Giúp tạo cảnh quan đẹp, tràn đầy sức sống, mang lại cảm giác thư giãn, giảm căng thẳng cho mọi người.

Ngoài ra, mọi người còn thường xuyên sử dụng nó để cắm hoa nghệ thuật. Nhưng bình hoa sen được trưng trên bàn thờ, phòng khách hay không gian đặc biệt, nơi có kiến trúc nghệ thuật kiểu cổ điển.

Làm quà tặng mọi người

Với vẻ đẹp và ý nghĩa đặc biệt, sen được sử dụng để làm quà tặng cho những người thân yêu, bạn bè. Những bó hoa tươi tự tay bó hay mua ở những shop hoa tươi đều rất đẹp. Các bạn có thể mua một chậu sen mini hoặc một bó hoa tươi để làm quà sinh nhật, hoa khai trương cho bạn bè, người thương vào những dịp lễ đặc biệt,… Loài hoa này sẽ thay những lời nhắn gửi yêu thương của bạn dành cho người nhận. 

Những bó sen đẹp mắt để tặng những người thân thương

Nguyên liệu chế biến món ăn

Ngoài giá trị làm cảnh, làm đẹp, tất cả các bộ phận của cây sen đều được dùng làm nguyên liệu chế biến món ăn ngon và bổ dưỡng. Củ sen và hạt sen dùng làm món ăn mặn và ngọt trong các bữa ăn. Lá sen được phơi khô để hãm nước uống hoặc nấu súp. Cánh hoa, lá sen và tua sen dùng để làm salad. Hạt sen có thể làm nhân bánh và nấu chè. Ngó sen chế biến làm gỏi, làm nộm và nấu canh. Nhụy sen để ướp trà. 

Công dụng của hoa sen đối với y học

Các bộ phận của sen không chỉ được dùng để nấu ăn mà còn được sử dụng trong y học. Chúng được coi là một loại thảo dược thần kỳ, có thể dùng làm thuốc chữa được rất nhiều bệnh. Lá sen làm trà có tác dụng lợi tiểu, mát gan, giảm mỡ máu, giải độc. Giúp kiểm soát lượng đường huyết, chống ợ chua, hạ huyết áp,… hiệu quả. 

Những bộ phận khác của hoa sen như củ sen hỗ trợ làm giảm đường huyết và cholesterol trong máu. Hạt sen làm dịu dạ dày, trà sen điều trị mụn, làm đẹp da. Tâm sen và hạt sen giúp chữa mất ngủ.

Ngoài ra, cây sen còn có thể dùng để chữa các bệnh khác như chống viêm, chống oxy hóa, tăng cường miễn dịch, chống nấm và kháng khuẩn. Giảm cân tốt, chữa thiếu máu, xương chắc khỏe, giải nhiệt tốt, thậm chí ngăn ngừa bệnh tim và bệnh ung thư.

Bên trên là những thông tin hữu ích về hoa sen mà chúng tôi chia sẻ để các bạn có thể hiểu rõ hơn về loại hoa này. Hy vọng bài viết này sẽ giúp ích cho các bạn được thêm kiến thức hay ho, biết được công dụng hữu ích quen thuộc để dùng trong cuộc sống.

>> Xem thêm: Rong nho là gì? Tìm hiểu về công dụng, cách sơ chế và bảo quản

(Visited 5.520 times, 2 visits today)